Tarczyca to niewielki, ale niezwykle ważny gruczoł odpowiedzialny za prawidłowe funkcjonowanie całego organizmu. Produkuje hormony - tyroksynę (T4) oraz trójjodotyroninę (T3) - które regulują tempo przemiany materii, wzrost, rozwój oraz pracę wielu narządów.
Zaburzenia pracy tarczycy należą do częstszych chorób metabolicznych występujących u zwierząt domowych, szczególnie u psów i kotów. Najczęściej diagnozuje się niedoczynność tarczycy u psów oraz nadczynność tarczycy u starszych kotów.
Niedoczynność tarczycy u zwierząt (hypothyreosis)
Niedoczynność tarczycy polega na zbyt małej produkcji hormonów T3 i T4. W efekcie dochodzi do spowolnienia wszystkich procesów metabolicznych zachodzących w organizmie.
Choroba ta występuje przede wszystkim u psów, natomiast u kotów spotykana jest bardzo rzadko.
Przyczyny niedoczynności tarczycy
Najczęstszymi przyczynami są:
- autoimmunologiczne zapalenie tarczycy - układ odpornościowy zwierzęcia atakuje własny gruczoł tarczowy,
- zanik tarczycy, prowadzący do ograniczenia produkcji hormonów.
Niektóre rasy psów wykazują większą predyspozycję do rozwoju tej choroby. Należą do nich między innymi:
- golden retriever,
- doberman,
- labrador retriever,
- buldog.
Objawy niedoczynności tarczycy
Spadek poziomu hormonów tarczycy powoduje charakterystyczne objawy, takie jak:
- apatia i ospałość,
- mniejsza chęć do aktywności,
- szybkie męczenie się,
- przyrost masy ciała lub otyłość mimo prawidłowego żywienia,
- zmiany skórne,
- przerzedzenie sierści,
- łojotok,
- wolne lub całkowite zahamowanie odrastania włosa.
Właściciele często zauważają, że zwierzę staje się spokojniejsze niż wcześniej, mniej chętnie spaceruje i łatwiej przybiera na wadze.
Nadczynność tarczycy u zwierząt (hyperthyreosis)
Nadczynność tarczycy jest przeciwieństwem niedoczynności – gruczoł produkuje nadmierną ilość hormonów T3 i T4. Powoduje to znaczne przyspieszenie metabolizmu organizmu.
Choroba ta występuje głównie u starszych kotów i jest jednym z najczęściej rozpoznawanych zaburzeń hormonalnych u tej grupy zwierząt.
Przyczyny nadczynności tarczycy
Najczęstszą przyczyną jest:
- gruczolak tarczycy – łagodny guz powodujący nadmierną produkcję hormonów.
Rzadziej przyczyną może być:
- nowotwór złośliwy tarczycy.
Objawy nadczynności tarczycy
Nadmierne wydzielanie hormonów tarczycy przyspiesza pracę organizmu. Typowe objawy to:
- utrata masy ciała mimo dobrego lub zwiększonego apetytu,
- nadmierna aktywność i pobudzenie,
- nerwowość,
- problemy ze snem,
- przyspieszona akcja serca (tachykardia),
- nadciśnienie,
- biegunki,
- wymioty.
Kot z nadczynnością tarczycy często je więcej niż wcześniej, a mimo to szybko chudnie. Może stać się niespokojny, głośniej miauczeć i wykazywać nietypowe zachowania.
Diagnostyka chorób tarczycy u psów i kotów
Objawy chorób tarczycy mogą przypominać wiele innych schorzeń, dlatego bardzo ważna jest odpowiednia diagnostyka weterynaryjna.
Lekarz weterynarii może zalecić:
- badanie krwi z oznaczeniem poziomu hormonów tarczycy (m.in. T4),
- dodatkowe badania hormonalne,
- badanie USG tarczycy,
- ocenę ogólnego stanu zdrowia zwierzęcia.
Wczesne wykrycie zaburzeń pozwala szybciej rozpocząć leczenie i poprawić komfort życia pupila.
Sposób leczenia zależy od rodzaju zaburzenia.
W przypadku niedoczynności tarczycy najczęściej stosuje się terapię zastępczą, czyli podawanie hormonów tarczycy w odpowiednio dobranej dawce. Przy regularnym leczeniu wiele psów odzyskuje energię, poprawia się stan skóry i sierści, a masa ciała wraca do normy.
W przypadku nadczynności tarczycy u kotów możliwe są różne metody leczenia, między innymi:
- leki ograniczające produkcję hormonów tarczycy,
- specjalistyczna dieta,
- terapia radiojodem,
- zabieg chirurgiczny w wybranych przypadkach.
Choroby tarczycy mogą znacząco wpływać na zdrowie i samopoczucie zwierzęcia. Niedoczynność tarczycy najczęściej dotyczy psów i prowadzi do spowolnienia metabolizmu, natomiast nadczynność tarczycy jest typowym problemem starszych kotów i powoduje nadmierne przyspieszenie pracy organizmu.
Regularne kontrole weterynaryjne oraz szybka reakcja na niepokojące objawy pozwalają skutecznie kontrolować te choroby i zapewnić zwierzęciu długie oraz komfortowe życie.
.jpg)
.png)
.jpg)
mgr inż. Magdalena Świkszcz
Absolwentka Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie Wydziału Hodowli i Biologii Zwierząt o specjalności: Hodowla i Biologia Zwierząt, technik weterynarii, dyplomowany behawiorysta zwierząt towarzyszących, dogoterapeuta, groomer, handler, długoletni hodowca psów rasy Lhasa apso pod przydomkiem „The Tibetan Pride (FCI)”, czynny działacz Związku Kynologicznego w Polsce odznaczony Brązową Odznaką oraz asystent kynologiczny o specjalności wystawowej Grupy 9 FCI.