Problemy ze strony układu pokarmowego i moczowego u zwierząt często pojawiają się nagle i mogą szybko doprowadzić do zagrożenia życia. Niektóre objawy, takie jak wymioty, brak apetytu czy osowiałość, mogą wydawać się niegroźne, jednak w określonych sytuacjach są sygnałem poważnego stanu wymagającego natychmiastowej pomocy weterynaryjnej.
Do najczęstszych nagłych przypadków u psów i kotów należą między innymi: skręt żołądka, połknięcie ciała obcego, ostre zapalenie trzustki oraz zatkanie cewki moczowej u kotów.
Skręt żołądka u psa - stan bezpośredniego zagrożenia życia
Skręt żołądka (GDV - gastric dilatation-volvulus) to jedna z najgroźniejszych sytuacji klinicznych występujących przede wszystkim u psów ras dużych i olbrzymich, takich jak owczarki niemieckie, dogi czy labradory.
Do skrętu dochodzi, gdy żołądek najpierw gwałtownie rozszerza się, wypełniając gazem, a następnie obraca się wokół własnej osi. Powoduje to zamknięcie odpływu treści pokarmowej i gazów, zaburzenia krążenia oraz szybko rozwijający się wstrząs.
W tym przypadku liczy się czas - konieczna jest jak najszybsza interwencja chirurgiczna.
Objawy skrętu żołądka:
Powiększenie i napięcie brzucha
Brzuch staje się twardy, napięty i wyraźnie powiększony.
Bezskuteczne próby wymiotów – najbardziej charakterystyczny objaw
Pies próbuje zwymiotować, krztusi się, ale nie wydala treści pokarmowej.
Niepokój, dyszenie i ślinotok
Zwierzę nie może znaleźć sobie miejsca, często chodzi, oblizuje się i intensywnie dyszy.
Przyspieszony oddech i tętno
Są objawami silnego bólu, stresu oraz możliwych zaburzeń krążeniowych.
Jeżeli u psa pojawią się takie symptomy, nie należy czekać ani próbować pomagać domowymi sposobami - zwierzę powinno natychmiast trafić do lekarza weterynarii.
Ciało obce u psa i kota - kiedy połknięcie przedmiotu staje się zagrożeniem?
Zwierzęta, szczególnie psy, często połykają przedmioty, które nie powinny znaleźć się w ich przewodzie pokarmowym. Mogą to być zabawki, fragmenty kości, patyki, kawałki plastiku czy różnego rodzaju przedmioty codziennego użytku.
Objawy zależą od:
- rodzaju połkniętego przedmiotu (gładki, ostry, podłużny np. nitka),
- miejsca jego zatrzymania (żołądek, jelito cienkie, jelito grube),
- czasu, jaki upłynął od połknięcia.
Najczęstsze objawy obecności ciała obcego:
- wymioty (treścią pokarmową, pianą, żółcią lub krwią),
- brak apetytu,
- apatia i osowiałość,
- brak kału lub biegunka (w zależności od miejsca zatkania),
- bolesność brzucha,
- napinanie mięśni brzucha.
Nie każde połknięcie przedmiotu oznacza konieczność operacji, ale zawsze wymaga oceny lekarza weterynarii.
Kiedy nie wolno wywoływać wymiotów u zwierzęcia?
Właściciele często chcą pomóc zwierzęciu poprzez wywołanie wymiotów, jednak w niektórych przypadkach może to spowodować dodatkowe, poważne obrażenia.
Nie wolno wywoływać wymiotów, gdy:
1. Zwierzę połknęło substancje żrące lub baterię
Ponowne przejście substancji przez przełyk może spowodować ciężkie oparzenia jamy ustnej, gardła i przełyku.
2. Połknięte ciało obce jest ostre
Dotyczy to między innymi:
- gotowanych kości,
- igieł,
- szpilek,
- gwoździ,
- fragmentów szkła.
Podczas cofania przedmiotu może dojść do przebicia przełyku lub gardła.
3. Ciało obce jest linearne
Nitki, tasiemki czy włóczka mogą owijać się wokół języka lub przewodu pokarmowego. Próba wywołania wymiotów może doprowadzić do rozdarcia jelit.
4. Zwierzę jest w ciężkim stanie
U osłabionych, nieprzytomnych lub bardzo apatycznych zwierząt istnieje wysokie ryzyko zachłyśnięcia się wymiocinami i rozwoju aspiracyjnego zapalenia płuc.
5. Od połknięcia minęło dużo czasu
Jeżeli minęły zwykle ponad 2–3 godziny, przedmiot mógł już opuścić żołądek. Wywoływanie wymiotów może wtedy nie przynieść efektu.
Zatkanie cewki moczowej u kota - nagły przypadek wymagający pomocy
Zatkanie cewki moczowej to jeden z najczęstszych stanów nagłych u kotów, szczególnie u samców. Cewka moczowa odpowiada za odprowadzanie moczu z pęcherza na zewnątrz organizmu. U kocurów jest ona długa, cienka i wąska, dlatego znacznie łatwiej dochodzi do jej zablokowania. U kotek cewka jest krótsza i szersza, dlatego problem ten występuje zdecydowanie rzadziej.
Przyczyny zatkania cewki moczowej:
- kryształy w moczu (np. struwity lub szczawiany wapnia),
- kamienie moczowe,
- zapalenie pęcherza,
- skurcz cewki wywołany bólem lub stresem,
- rzadziej – nowotwory.
Dlaczego zatkanie cewki jest tak niebezpieczne?
Gdy mocz nie może opuścić organizmu:
- wzrasta ciśnienie w pęcherzu,
- toksyny zaczynają gromadzić się we krwi,
- może rozwinąć się mocznica,
- dochodzi do groźnych zaburzeń elektrolitowych.
Szczególnie niebezpieczna jest hiperkaliemia, czyli podwyższone stężenie potasu we krwi, które może prowadzić do zaburzeń pracy serca i zagrożenia życia.
Objawy zatkania cewki moczowej:
- częste próby oddawania moczu bez efektu,
- długie przesiadywanie w kuwecie,
- miauczenie lub wokalizacja podczas próby mikcji,
- intensywne lizanie okolicy narządów płciowych,
- krew w moczu.
Jeżeli kot nie może oddać moczu, jest to sytuacja wymagająca natychmiastowej konsultacji weterynaryjnej.
Ostre zapalenie trzustki u psa i kota
Trzustka pełni bardzo ważne funkcje w organizmie. Produkuje hormony, między innymi insulinę, oraz enzymy niezbędne do prawidłowego trawienia.
Ostre zapalenie trzustki może pojawić się między innymi po spożyciu bardzo tłustego posiłku. Często rozwija się również wtórnie przy innych chorobach przewodu pokarmowego.
Objawy zapalenia trzustki:
Objawy często są niespecyficzne i mogą obejmować:
- apatię,
- brak apetytu,
- wymioty,
- biegunkę,
- bolesność brzucha,
- osłabienie.
Diagnostyka
W rozpoznaniu pomocne są:
- specjalistyczne badania krwi – cPL u psów i fPL u kotów (specyficzna lipaza trzustkowa),
- badanie USG jamy brzusznej.
Leczenie
Postępowanie zależy od ciężkości choroby, ale często obejmuje:
- intensywną płynoterapię,
- leczenie przeciwbólowe,
- odpowiednio dobraną, łatwostrawną dietę o obniżonej zawartości tłuszczu.
Kiedy natychmiast udać się do weterynarza?
Nie zwlekaj z pomocą, jeśli u psa lub kota pojawi się:
- bezskuteczne parcie na wymioty,
- nagłe powiększenie i napięcie brzucha,
- brak możliwości oddania moczu,
- silny ból,
- krew w wymiotach lub kale,
- nagła apatia i osłabienie,
- podejrzenie połknięcia niebezpiecznego przedmiotu.
W przypadku wielu nagłych chorób u zwierząt czas ma ogromne znaczenie. Szybka reakcja właściciela może uratować życie psa lub kota.
.jpg)
mgr inż. Magdalena Świkszcz
Absolwentka Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie Wydziału Hodowli i Biologii Zwierząt o specjalności: Hodowla i Biologia Zwierząt, technik weterynarii, dyplomowany behawiorysta zwierząt towarzyszących, dogoterapeuta, groomer, handler, długoletni hodowca psów rasy Lhasa apso pod przydomkiem „The Tibetan Pride (FCI)”, czynny działacz Związku Kynologicznego w Polsce odznaczony Brązową Odznaką oraz asystent kynologiczny o specjalności wystawowej Grupy 9 FCI.