Wstęp i Struktura WCF w Polsce
Decyzja o rozpoczęciu hodowli kotów rasowych to pasjonująca, lecz i bardzo odpowiedzialna ścieżka. Kluczowym pierwszym krokiem jest wybór odpowiedniego stowarzyszenia, gdyż legalne prowadzenie hodowli i wydawanie rodowodów jest niemożliwe bez formalnej przynależności. W Polsce hodowcy zrzeszają się w klubach pod egidą międzynarodowych federacji felinologicznych, a World Cat Federation (WCF) to jedna z nich. WCF jest reprezentowane w Polsce przez cztery główne organizacje: Międzynarodowy Klub Felinologiczny IBSCC, Stowarzyszenie Hodowców Kotów – SHK, Stowarzyszenie Koty Rasowe – SKR oraz Polski Związek Felinologiczny – PZF. Mimo że wszystkie te kluby działają w ramach wspólnego parasola WCF, różnice w ich wewnętrznych regulaminach mają krytyczne znaczenie dla pracy hodowcy.
Formalności Wstępne: Członkostwo i Licencja
Procedura rozpoczęcia hodowli wymaga najpierw przystąpienia do klubu poprzez wypełnienie deklaracji oraz uiszczenie opłat, w tym wpisowego i rocznej składki członkowskiej. Następnie konieczne jest uzyskanie licencji hodowlanej, która formalnie uprawnia zwierzę do rozrodu. Aby kot mógł otrzymać taką licencję, musi spełnić ogólne wymogi wystawowe.
Wymogi Wystawowe dla Licencji Hodowlanej:
- Kotka: Musi zdobyć co najmniej dwie oceny doskonałe na wystawach WCF.
- Kocur: Wymogi są wyższe – kocur uzyskuje licencję, jeżeli otrzymał trzy oceny doskonałe w klasie otwartej i posiada tytuł co najmniej CHAMPION.
Niezależnie od płci, zwierzęta muszą być w doskonałej kondycji i posiadać aktualne certyfikaty zdrowotne. Jedynym klubem bez licencji hodowlanej jest PZF.
Przydomek i Zasady Nomenklatury Kociąt
Zanim urodzi się pierwszy miot, hodowca musi zarejestrować przydomek hodowlany (Cattery Name), który jest unikalną nazwą chronioną przez WCF. Jest to o tyle istotne, że cała nazwa kota – imię własne i przydomek – nie może być dłuższa niż 25 znaków, wliczając w to spacje i wszelkie prefiksy (jak "von" czy "of"). Za nadanie i ochronę przydomka pobierana jest osobna opłata. W hodowli obowiązuje również ścisła alfabetyczna kolejność nadawania imion kociętom: imię kociąt z pierwszego miotu musi zaczynać się na literę "A" do “Z” lub “Z”do “A”, a każdy kolejny miot musi być zgłoszony pod następną literą alfabetu, z możliwością pominięcia liter uznawanych za trudne.
Etyka Hodowlana i Wady Dyskwalifikujące
Celem hodowli jest osiągnięcie jak najwyższego poziomu eksterierowego, zdrowotnego i behawioralnego. Hodowca ma obowiązek zarejestrować i wydać rodowody dla wszystkich urodzonych kociąt, bez pomijania któregokolwiek z nich. Regulaminy klubowe WCF szczegółowo wymieniają wady, które dyskwalifikują koty do rozrodu:
- Anomalia budowy jąder u kocurów powyżej 10. miesiąca (np. wnętrostwo).
- Deformacje budowy kośćca oraz silne skrzywienie żuchwy, przodozgryz lub tyłozgryz.
- Wady ogona (np. załomki na ogonie, z wyjątkiem ras Manx i Bobtail) i wady palców (polidaktylizm lub olidaktylizm).
- Wady sensoryczne (głuchota, ślepota, zez).
- Zwierzęta, które przeszły zabiegi kosmetyczne mające na celu usunięcie lub "zamaskowanie" wad.
Szczególne Wymogi Zdrowotne i Limity Miotów
Koty o białym umaszczeniu wymagają szczególnej uwagi ze względu na ryzyko głuchoty i mogą być wprowadzone do hodowli dopiero po przeprowadzeniu specjalistycznego testu słuchu metodą BAER, z wpisanym w dokumencie numerem mikrochipa. Należy bezwzględnie pamiętać, że krycie dwóch białych kotów jest zabronione. Ponadto, niektóre kluby wymagają badań na FIV/FeLV oraz na choroby dziedziczne, jak HCM i PKD, dla ras predysponowanych.
Kluczową różnicą w regulaminach polskich klubów WCF jest minimalny wiek hodowlany:
- Kluby IBSCC, SHK i SKR stosują restrykcyjne kryterium wieku, wymagając ukończenia 12 miesięcy przez kotkę przed pierwszym kryciem.
- Polski Związek Felinologiczny (PZF) dopuszcza krycie w wieku 10 miesięcy.
Wszystkie kluby stosują natomiast standardowy maksymalny wiek hodowlany wynoszący 8 lat dla kotki. Ponadto, w celu ochrony zdrowia matki, hodowcy powinni przestrzegać standardów etycznych określających maksymalnie trzy mioty w ciągu dwóch lat, z zalecanym odstępem nie mniejszym niż osiem miesięcy między porodami.
Obowiązki Etyczne i Przekazanie Kociąt
Regulaminy klubowe ściśle regulują moment opuszczania hodowli przez kocięta, który nie może odbywać się wcześniej niż przed ukończeniem przez nie dwunastego tygodnia życia. Kluczowe jest także to, że każdy kociak musi być zachipowany, a jego numer wpisany w dokumentację. Hodowca ma obowiązek wydawać kocięta wraz z pełną dokumentacją, za którą ponosi się opłatę (koszt rodowodu WCF):
- Oficjalny rodowód WCF.
- Książeczkę zdrowia.
- Pisemną umowę przekazania kociaka.
W celu ochrony zwierząt, obowiązują ścisłe zakazy dotyczące sprzedaży kociąt do sklepów zoologicznych, laboratoriów, w celach eksperymentalnych oraz na aukcjach internetowych. Zarząd IBSCC dodatkowo rekomenduje poddanie kociąt niehodowlanych zabiegowi kastracji przed wydaniem do nowych domów.
Należy podkreślić, że Zarządy poszczególnych klubów zobowiązane są do udzielania porad w zakresie kojarzenia, wychowu, żywienia i pielęgnacji zwierząt wszystkim swoim członkom. Wybór klubu powinien być zatem podyktowany analizą różnic w regulaminach oraz chęcią skorzystania z oferowanego wsparcia i wiedzy.
Ewa Kondraciuk
Od 2009 roku z pasją zajmuje się hodowlą kotów rasy Maine Coon. Swoje doświadczenie zdobywa, uczestnicząc w licznych międzynarodowych wystawach jako wystawca lub steward. Nieustannie pogłębia też wiedzę na temat zdrowia i behawioru kotów. Jako zapalona kocia fotografka, stara się uchwycić piękno i wyjątkowy charakter tych niezwykłych zwierząt, dzieląc się swoją miłością do kotów nie tylko poprzez hodowlę, ale i przez obiektyw aparatu.