Każdy właściciel psa chce, aby jego pupil miał zdrową skórę i piękną sierść. Czasami jednak pojawiają się problemy dermatologiczne, których przyczyną mogą być niewidoczne gołym okiem pasożyty. Jednym z nich jest nużeniec, czyli mikroskopijne roztocze żyjące w skórze psa.
Sama obecność nużeńców nie zawsze oznacza chorobę. Te niewielkie pasożyty mogą naturalnie występować na skórze zdrowych zwierząt i przez długi czas nie powodować żadnych objawów. Problem pojawia się wtedy, gdy zaczynają nadmiernie się namnażać. W takiej sytuacji rozwija się nużyca.
Czym są nużeńce?
Nużeńce (Demodex) to bardzo małe roztocza, które zamieszkują głównie mieszki włosowe oraz gruczoły łojowe skóry. Ze względu na swój charakterystyczny wygląd przypominają pod mikroskopem małe, wydłużone „cygara”.
U większości psów pierwsze nużeńce pojawiają się już w okresie szczenięcym. Maluchy najczęściej zarażają się od swojej mamy podczas bliskiego kontaktu, na przykład w czasie karmienia. Nie oznacza to jednak, że każde szczenię zachoruje – zdrowy organizm zazwyczaj potrafi utrzymać ich liczbę pod kontrolą.
Kiedy nużeńce zaczynają być problemem?
Nużyca rozwija się wtedy, gdy układ odpornościowy psa nie radzi sobie z kontrolowaniem liczby pasożytów. Wtedy nużeńce zaczynają intensywnie się rozmnażać i uszkadzać mieszki włosowe.
Na wystąpienie choroby mogą wpływać między innymi:
- predyspozycje genetyczne,
- obniżona odporność,
- stres,
- inne choroby,
- niektóre leki osłabiające reakcję immunologiczną.
Które rasy psów częściej chorują na nużycę?
Nużyca może pojawić się u każdego psa, jednak niektóre rasy są bardziej podatne na tę chorobę. Częściej obserwuje się ją między innymi u:
- shar pei,
- buldogów angielskich,
- mopsów,
- owczarków niemieckich,
- dobermanów.
Nie oznacza to oczywiście, że każdy pies tych ras zachoruje. Jest to jedynie większa skłonność wynikająca z predyspozycji organizmu.
Jak wygląda nużyca u psa?
Pierwsze objawy nużycy często zauważają sami właściciele podczas codziennej pielęgnacji psa. Najbardziej charakterystycznym sygnałem są miejscowe lub rozległe wyłysienia.
Typowe objawy to:
- przerzedzenie lub utrata sierści,
- łuszczenie się skóry,
- zaczerwienienie skóry,
- zmiany w okolicy pyska, oczu i nosa,
- zmiany na przednich łapach,
- ciemnienie skóry (hiperpigmentacja).
U niektórych psów pojawia się również świąd, szczególnie wtedy, gdy do zmian skórnych dołączą bakterie lub drożdżaki. Pies może wtedy intensywnie się drapać, wylizywać lub ocierać o różne powierzchnie.
Czy nużycą można się zarazić od psa?
Nużeńce psów są przystosowane do życia na organizmie psa i nie stanowią typowego zagrożenia dla człowieka. Choroba najczęściej przenosi się między psami poprzez bardzo bliski kontakt, szczególnie w pierwszych dniach życia szczeniąt z matką.
Nie jest to pasożyt, który łatwo przenosi się przez legowisko, miski czy codzienny kontakt w domu.
Jak weterynarz rozpoznaje nużycę?
Aby potwierdzić chorobę, lekarz weterynarii wykonuje najczęściej głębokie zeskrobiny skóry. Polega to na pobraniu materiału ze zmienionego miejsca aż do momentu pojawienia się niewielkiej ilości krwi z drobnych naczyń skóry.
Pobrany materiał ogląda się następnie pod mikroskopem. Dzięki charakterystycznemu wyglądowi nużeńce można łatwo odróżnić od innych problemów skórnych.
Czy nużycę można wyleczyć?
Tak. Współczesna weterynaria dysponuje skutecznymi metodami leczenia nużycy. Sposób terapii zależy od wieku psa, rozległości zmian oraz jego ogólnego stanu zdrowia.
Bardzo ważne jest jednak, aby nie próbować leczyć psa samodzielnie bez diagnozy. Wyłysienia i zmiany skórne mogą mieć wiele różnych przyczyn, a właściwe rozpoznanie jest kluczowe dla skutecznej terapii.
Kiedy warto udać się do lekarza weterynarii?
Wizytę warto zaplanować, jeśli zauważysz u swojego psa:
- nagłą utratę sierści,
- łysiejące miejsca,
- zaczerwienienie lub łuszczenie skóry,
- uporczywe drapanie lub wylizywanie,
- pogorszenie wyglądu skóry i sierści.
Im wcześniej zostanie postawiona diagnoza, tym łatwiej opanować problem i zapobiec poważniejszym zmianom.
Nużeńce to niewielkie roztocza, które mogą naturalnie występować na skórze psa. Choroba pojawia się dopiero wtedy, gdy pasożyty zaczynają nadmiernie się namnażać. Najczęstszym objawem nużycy są wyłysienia oraz zmiany skórne.
Regularna obserwacja psa, odpowiednia pielęgnacja i szybka reakcja na niepokojące objawy pomagają utrzymać skórę i sierść pupila w dobrej kondycji. Jeśli zauważysz u swojego psa nietypowe zmiany, warto skonsultować je z lekarzem weterynarii.
mgr inż. Magdalena Świkszcz
Absolwentka Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie Wydziału Hodowli i Biologii Zwierząt o specjalności: Hodowla i Biologia Zwierząt, technik weterynarii /w trakcie nauki/, dyplomowany behawiorysta zwierząt towarzyszących, dogoterapeuta, groomer, handler, długoletni hodowca psów rasy Lhasa apso pod przydomkiem „The Tibetan Pride (FCI)”, czynny działacz Związku Kynologicznego w Polsce odznaczony Brązową Odznaką, asystent kynologiczny o specjalności wystawowej oraz Zastępca Kierownika Sekcji Grupy 9 FCI.